Nieuws voor na de vakantie nieuwsbrief juli 2021

22-07-2021

In juli 2020 startten wij met veel plezier en passie onze nascholingen onder de vlag De Verdieping. Sindsdien hebben we al een aantal mooie nascholingen mogen geven op het gebied van relaties en trauma. Ook komend najaar hebben wij weer een aantal mooie verdiepingsmodules in de planning staan. Wij starten met een nascholing voor relatietherapeuten in september, gevolgd door twee cursussen over belangrijke fenomenen binnen de therapeutische setting:  afweer en overdracht  & tegenoverdracht. In januari starten we met een nascholing gericht op trauma, waarbij de nadruk ook op afweer en overdracht en tegenoverdracht binnen de therapeutische relatie wordt gelegd.

(Passieve) agressie in de relatie
Het herkennen en erkennen van (w)elke vorm dan ook van agressie binnen een relatie en hoe daarmee om te gaan in de praktijk.
22-23 september 2021

In het werken met relaties en/of gezinnen krijg je altijd te maken met communicatie waarbij sprake is van meningsverschillen. Iedereen is immers anders en heeft andere ervaringen. Hierdoor kan er spanning ontstaan in de relatie. Wanneer deze spanning oploopt - omdat beide partners het lastig vinden om met elkaar in contact te komen over het verschil van mening - kan dit leiden tot een conflict waarbij agressie vaak een rol speelt.

In veel relaties waar agressie een rol speelt, wisselen periodes van ruzie en geweld elkaar af met ‘goedmaak-periodes’.  Bij de partners  kunnen onderliggende gevoelens spelen zoals  angst, onzekerheid, machteloosheid en boosheid. Beide partijen proberen er telkens weer het beste van te maken - maar ondertussen loopt de spanning op.

Wanneer ‘agressie’ jouw praktijk binnenkomt, kan dat lichamelijk goed voelbaar zijn.
Het is van belang dat jij deze waarneemt, herkent en erkent. Ook is het belangrijk dat jij als therapeut zélf niet bang bent voor conflicten en agressie (geweld). In deze nascholing werken we eraan om als therapeut verder te durven gaan dan een - afstandelijk - waarnemen en bespreken.  Je leert nader    in contact te komen met cliënten en zo de agressieve sfeer bespreekbaar en voelbaar te maken. We gaan werken met technieken om cliënten contact laten maken met hun eigen agressie en te leren deze bij zich te houden, te begrijpen, te vertalen en te uiten op een wijze waardoor er (weer) verbinding kan ontstaan.  

De agressie kan diverse vormen aannemen:

Emotioneel misbruik

In een relatie waarin een terugkerend patroon zichtbaar is waarbij de ene partner de andere partner verbaal onderuit schopt, spreken we van emotioneel misbruik. Dit kan zich uiten in verbaal geweld, bedreigingen en/of blootgesteld worden aan voortdurende kritiek, intimidaties en manipulaties.
Passief-agressief gedrag
Passief-agressief betekent eigenlijk ‘vermomde vijandigheid’. Er is sprake van een negatieve  ‘onderhuidse ‘ wijze van communiceren die onprettig is voor de ander, waarbij de ander onnodig wordt gekwetst. Zulk gedrag lost het conflict niet op en zorgt alleen maar voor negatieve gevoelens en gedachtes.
Fysiek of psychisch geweld

We spreken van geweld wanneer een persoon psychische of fysieke macht misbruikt met de intentie om de ander angst aan te jagen, te kwetsen en/of te overheersen tegen de wens van de ander. Geweld kent vele vormen: kleineren, stemverheffing, duwen, iets kapot maken, slaan, schoppen, wurgen, opsluiten, laten verhongeren, verkrachten.

Agressie hoort bij mensen. Het is echter wel belangrijk dat de agressieve uitingen worden begrensd. Het leren reguleren van boosheid leren we bij een veilige hechting in onze eerste levensjaren en dat creëert de mogelijkheid tot mentaliseren.
Onveilige hechting kan zorgen voor sub-assertief gedrag: niet willen opvallen en geen aanleiding geven tot frustratie bij de ander.
Assertief gedrag: de  eigen beleving voor waar aannemen, en wanneer de ander deze(perceptie) niet bevestigt, voelt dat als een bedreiging waarop aanvallend kan worden gereageerd.

In deze nascholing gaan we het thema agressie binnen de relatie verdiepen en ook kijken naar jouw eigen wijze van omgaan met agressie. Dit doen wij door theoretische onderbouwing in de vorm van een gastcollege, gegeven door haptotherapeut Esther van de Vorst, die binnen haar werk trainingen verzorgt over huiselijk geweld en ook in haar werkveld veel te maken heeft met geweld.
Daarna gaan we uiteraard zelf praktisch aan de slag en is er gelegenheid tot het inbrengen van eigen casuïstiek en/of meebrengen van relaties waarvoor je wat extra hulp zou kunnen gebruiken.

Het belooft wederom een inspirerende en enthousiasmerende nascholing te worden zoals jullie dat van ons gewend zijn.

Geplande cursussen in 2021 en begin 2022: Weerstand en Overdracht & tegenoverdracht


Ook dit najaar gaan wij ons bezighouden met fenomenen die naar voren komen binnen elke vorm van therapie. Fenomenen die we als bekend beschouwen, maar in de praktijk toch vaak over het hoofd zien of onvoldoende uitwerken. In het slechtste geval kan dit ertoe leiden dat de therapie stagneert. Maar als je ermee aan de slag gaat, kan er juist een mooie verdieping ontstaan in het contact! Wij hebben het dan over ‘weerstand’ binnen therapie en over ‘overdracht & tegenoverdracht’.
Met beide onderwerpen kunnen wij dagen vullen; omdat deze zo voelbaar kunnen zijn bij de cliënt, en bij jou als therapeut. In november bieden we daarom een 2-daagse nascholing over weerstand en in december een 2-daagse nascholing over overdracht & tegenoverdracht. Deze worden gevolgd door een nog dieper gaande nascholing in januari 2022, waar wij weerstand en overdracht & tegenoverdracht beschouwen in relatie tot trauma.

Tijdens deze drie nascholingen werken we naast de theorie vooral ervaringsgericht en nemen we de lichamelijkheid als uitgangspunt. Het is een mooie serie om naar uit te kijken en in zijn geheel te volgen. Maar natuurlijk kun je je ook voor elke nascholing apart inschrijven.

Weerstand binnen de therapie: een beschermings- of overlevingsstrategie  
18– 19 november 2021         
                               
    
Weerstand
We kennen het allemaal wel binnen de - in onze beleving – ‘veilige’ praktijkruimte: weerstand. Want hoewel onze cliënten vaak uit eigen initiatief naar ons toekomen, kunnen ze toch last ervaren om stil te staan bij, of het ervaren van gevoelens die tijdens de therapie naar boven komen.
Grapjes maken, ontkennen, jou als therapeut op een voetstuk zetten, antwoorden als “Dat weet ik niet.” “Dat kan ik niet zeggen.” of “Dat weet jij toch! Jij bent de therapeut.” Het zijn slechts een paar voorbeeldjes uit de praktijk van symptomen die feitelijk vormen van weerstand zijn. Dit zijn strategieën waarmee de client zichzelf beschermt. Ook komen we als haptotherapeut de non-verbale vormen van  ‘stop and go’,  tegen, waarmee  het lichaam zijn eigen afweer en overlevingsmechanismen toont.

We kennen allemaal cliënten die – al dan niet bewust - gebruikmaken van deze strategieën.  Soms kun je daardoor  ook met een cliënt vastlopen of in een ‘ingewikkeldheid’ geraken.

In deze 2-daagse nemen we het fenomeen weerstand uitgebreid onder de loep.

  • Wat is weerstand en wat kun jij ermee binnen jouw eigen persoonlijk leven maar ook in de therapiekamer.
  • Hoe ga jij om met de weerstand bij jou cliënt?
  • Raak jij verwikkeld in een strijd of in de confrontatie?
  • Kun jij je met die weerstand verbinden?
  • Vind jij dat die weerstand persoonlijke groei in de gevoelservaring in de weg staat?


Kortom: wat is jouw persoonlijke strategie in het omgaan met weerstand bij de cliënt?
Uiteraard staan wij in deze nascholing stil bij wat er van de weerstand waarneembaar is in zowel jouw eigen lichamelijkheid als bij die van jouw cliënt.

Overlevingsstrategieën
Zoals de titel al aangeeft, gaan we werken met de weerstanden zoals we deze tegenkomen bij onze cliënten en onszelf, maar ook met een andere strategie die daar nauw verband mee heeft, namelijk de overlevingsstrategieën.
Ook hier kijken we naar het ontstaan, het doel en het effect van deze strategieën. Daarbij leggen we natuurlijk ook de link naar dit bijzondere corona-tijdperk, dat zowel op onze cliënten als op jou als therapeut z’n uitwerking heeft.
We gaan samen onderzoeken hoe jij als therapeut omgaat met de diverse overlevingsstrategieën. Kun jij je eraan verbinden, moeten deze doorbroken worden en wat doet dat dan met het gevoel van veiligheid van de cliënt? Bij deze vragen staan wij tijdens deze twee cursusdagen uitgebreid stil.

Zoals jullie van ons gewend zijn, wordt dit een praktische en verdiepende nascholing waarbij veiligheid, transparantie en bekend raken met de kwetsbaarheid die onder de afweer zit hoog op het prioriteitenlijstje staan.

Overdracht en tegenoverdracht binnen de therapeutische relatie
15 en 16 december 2021


De kwaliteit van de therapeutische relatie geldt als de kritische factor bij het welslagen van een therapie. Binnen die relatie spelen overdracht en tegenoverdracht altijd een rol: een mens neemt zijn ervaringen en inprentingen uit het verleden onvermijdelijk mee naar het heden.

Zeker wanneer situaties gelijkenis vertonen met cruciale ervaringen/gegevens uit het verleden, reageren zowel therapeut als cliënt vanuit oude patronen in plaats van op de situatie van nu. Wanneer de therapeut hier geen zicht op heeft - en met name op de eigen rol daarin - kan dat niet alleen tot gemiste kansen leiden in de therapie, maar ook tot moeilijkheden of zelfs tot schadelijke gevolgen.

Binnen de haptotherapie is de wederkerigheid in het contact een expliciet uitgangspunt.
Dit betekent dat jij als therapeut als persoon present en zichtbaar bent. Dit impliceert dat je ‘voelend aanwezig bent’, en je jezelf afvraagt waarin de cliënt jou raakt? Dat maakt dat je niet alleen anker, waarnemer en interpretator bent, maar dat je door jouw persoonlijke aanwezigheid tevens medeverantwoordelijk bent voor de ontstane situatie. Want het gaat om de interactie tussen twee personen. Wat er gebeurt, is een gemeenschappelijke creatie van de cliënt en de therapeut. Overdracht – ‘oud gedrag  van de client  en de betekenisgeving daarvan is dan ook te bezien vanuit de interpersoonlijke context,  waarin tegenoverdracht van de therapeut evenzeer meeloopt.

De haptotherapie maakt ruimte voor het voelen. Doordat de tastzin en het voelen de basis zijn van de haptotherapie, komen in overdracht en tegenoverdracht veel vroegkinderlijke patronen naar boven. Je komt daarmee in de pre-verbale en pre-logische ontwikkelingsgeschiedenis terecht.
Het is het terrein waar de overdracht en tegenoverdracht heel somatisch en affectief verloopt, dus op de oude lichamelijk zintuiglijke en emotionele lagen aangrijpt.   

Dat maakt dat overdracht en tegenoverdracht niet alleen een theoretisch begrip is, wat door ons uiteraard goed onderbouwd wordt, maar zeer zeker ook een praktisch voelbaar begrip waarmee wij in deze twee dagen uitgebreid aan het werk gaan.
 
Nascholing voor haptotherapeuten met enige specialisatie in trauma in januari 2022: Weerstand en overdracht & tegenoverdracht bij vroegkinderlijk trauma


In voorgaande nascholingen rondom trauma hebben wij uitgebreid stil gestaan bij traumatheorieën alsook bij behandeling vanuit haptotherapeutisch kader.

Sinds kort neemt binnen therapiewereld de aandacht voor het verschijnsel ‘overdracht en tegenoverdracht’ toe. De effecten van complexe traumatisering en met name de daarmee gepaard gaande fragmentatie in de persoonlijkheidsontwikkeling maakten de aandacht hiervoor noodzakelijk.
In de praktijk bleek namelijk dat behandelingen van mensen met een gecompliceerde traumatische voorgeschiedenis regelmatig vastliepen in moeilijk hanteerbare spiralen van machteloosheid en negatieve interventies.
Omdat complexe traumatisering doorgaans een vroegkinderlijke ontstaansgeschiedenis heeft, is er meer belangstelling ontstaan voor ‘primitieve’ afweervormen zoals: projectieve identificatie, splitsing en loochening.  

Er is vooral aandacht voor de primitieve afweer ‘projectieve identificatie’. Een moeilijk begrip, waarbij de cliënt zich zodanig gedraagt dat jij als therapeut je in jouw reactie ‘complementair’ opstelt. Dat wil zeggen dat jij als het ware wordt uitgenodigd te voelen of ervaren wat de cliënt zelf niet kan verdragen. Jij dient als het ware de afgesplitste en geprojecteerde gevoelens te herkennen bij jezelf, deze vast te houden tot je begrijpt waar deze uit voortkomen, en ze vervolgens in afgezwakte en ongevaarlijke vorm ‘terug te geven’ aan de cliënt. Met andere woorden, jij als therapeut moet de ondraaglijke gevoelens containen en ontgiften.

Het mag duidelijk zijn dat projectieve identificatie kan ertoe leiden tot  ander gedrag “bij jou als therapeut, waarbij je je afvraagt in welk “rol” of constellatie je terecht bent gekomen.

Dit is een van de belangrijke afweervormen in een overdrachtsvorm die vaak voorkomt bij vroegkinderlijk getraumatiseerde mensen en die wij uitgebreid in de praktijk gaan uitwerken en verdiepen. Een van de andere primitieve afweervormen die vaak voorkomt en die wij zeker aan bod komt, is splitsen.

Splitsen wil zeggen dat iemand zichzelf of anderen als "helemaal goed" of "helemaal slecht" beschouwt. Het is een onvermogen om de positieve en negatieve kanten van zichzelf of anderen te integreren tot één geheel; vaak idealiseert of devalueert iemand afwisselend dezelfde persoon (of zichzelf).
• Splitsen van het object (de ander)
Mensen met die dit mechanisme gebruiken hebben wisselende gevoelens over anderen. Vertonen extreme woede afgewisseld met opgewektheid. Dit gedrag komt vaak voort uit een poging met de overmatige tegengestelde gevoelens over de ouder(s) of verzorger(s) om te gaan. Het is voor het kind moeilijk om met twee, lijnrecht tegenover elkaar staande gevoelens om te gaan.
Splitsen van het object komt vaak voor bij de borderline persoonlijkheidsstoornis.
• Splitsen van zichzelf
Hierbij wordt de ongewenste kant van de persoon opgevat als een naar aanhangsel, het kind probeert dit af te snijden, hetgeen ten koste gaat van de volledigheid van het karakter, van mentale energie en een aanzienlijk deel van het geheugen. Deze kinderen verliezen het bewustzijn van de band tussen hun "zelven". De combinatie van splitsen van zichzelf en dissociatie kan leiden tot een dissociatieve identiteitsstoornis.

Dit belooft een mooie inzicht-gevende nascholing te worden waarbij door herkennen en erkennen en verdragen van weerstanden stagnatie binnen therapie kan worden voorkomen en er gewerkt kan worden vanuit een gevoeld empathisch contact.

Let op: voor deze laatste nascholing is enige kennis over trauma-theorieën noodzakelijk en is het volgen van de nascholingen afweer en overdracht en tegenoverdracht aanbevolen.

Meld je aan voor de nieuwsbrief